Zabytkowa stacja kolei wąskotorowej w Rudach: Różnice pomiędzy wersjami
Linia 33: | Linia 33: | ||
}} | }} | ||
− | = Najbliższe kursy 11 oraz 25 Listopada! Koniecznie | + | =Najbliższe kursy 11 oraz 25 Listopada! Koniecznie sprawdź rozkład jazdy na stronie [[www.kolejkarudy.pl|www.kolejkarudy.pl]]= |
'''Zabytkowa stacja kolei wąskotorowej w Rudach''' - Stacja kolei wąskotorowej położona w 23 kilometrze linii Gliwice Wąskotorowe - Racibórz Markowice (Stacja Rudy jest też w km 41,100 na lini Bytom Karb Wąskotorowy - Racibórz Markowice) obecnie znajduje się we władaniu Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Kuźni Raciborskiej. Niegdyś była ważną stacją przeładunkową, główną lokomotywownią i wagonownią na linii. Dziś stanowi wielką atrakcję turystyczną w regionie. | '''Zabytkowa stacja kolei wąskotorowej w Rudach''' - Stacja kolei wąskotorowej położona w 23 kilometrze linii Gliwice Wąskotorowe - Racibórz Markowice (Stacja Rudy jest też w km 41,100 na lini Bytom Karb Wąskotorowy - Racibórz Markowice) obecnie znajduje się we władaniu Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Kuźni Raciborskiej. Niegdyś była ważną stacją przeładunkową, główną lokomotywownią i wagonownią na linii. Dziś stanowi wielką atrakcję turystyczną w regionie. |
Wersja z 15:48, 7 lis 2023
Zabytkowa stacja kolei wąskotorowej w Rudach | |
![]() | |
Poprzednie nazwy: Rauden 1898-1945, Rudy 1945-nadal | |
Rok budowy | 1898 |
Cel budowy | Połączenie miast wcześniej nieskomunikowanych kolejowo: Gliwic z Raciborzem
|
Data wpisu do rejestru zabytków | 1993 |
Rozstaw szyn | 785 mm
|
Istniejące linie | Gliwice Wąskotorowe - Markowice Raciborskie |
Długość czynnego odcinka | 7 km |
Długość całkowita istniejących szlaków | ~12 km |
Długość zlikwidowanych linii | ~37 km |
Stacje styczne z koleją normalnotorową | Racibórz Markowice |
Inne ważniejsze stacje | Gliwice Trynek |
' | |
Operatorzy | |
Nazwa Operatora | Okres działalności |
Górnośląskie Tramwaje Parowe | 1900 - 1945 |
PKP | 1945 – 1992 |
Towarzystwo Służby Ochrony Zabytków Kolei Rybnik | 1994 - 2009 |
Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Kuźni Raciborskiej | 2009 - obecnie
|
' |
=Najbliższe kursy 11 oraz 25 Listopada! Koniecznie sprawdź rozkład jazdy na stronie www.kolejkarudy.pl=
Zabytkowa stacja kolei wąskotorowej w Rudach - Stacja kolei wąskotorowej położona w 23 kilometrze linii Gliwice Wąskotorowe - Racibórz Markowice (Stacja Rudy jest też w km 41,100 na lini Bytom Karb Wąskotorowy - Racibórz Markowice) obecnie znajduje się we władaniu Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Kuźni Raciborskiej. Niegdyś była ważną stacją przeładunkową, główną lokomotywownią i wagonownią na linii. Dziś stanowi wielką atrakcję turystyczną w regionie.
Historia
Geneza powstania i budowa
Brak sprawnego systemu transportowego na trasie między Gliwicami a Raciborzem zaowocował w 1891 roku pomysłem budowy kolei wąskotorowej Gliwice-Rudy-Racibórz. Z inicjatywą stworzenia sprawnego systemu transportowego wyszła firma "Kramer & Co.". W 1894 r. utworzono Górnośląskie Tramwaje Parowe, które później zostały pierwszym przewoźnikiem na linii. Trwały już wtedy prace przy budowie pierwszej linii tramwajowej Gliwice-Piekary Śląskie. 15 października 1987 roku firma "Kramer & Co." otrzymała koncesję na budowę i eksploatację linii w trakcji parowej a 13 kwietnia 1898 roku Ministerstwo Robót Publicznych nadało tej firmie prawo wywłaszczenia gruntów pod budowę kolei. Linia została otwarta 25 marca 1899r., początkowo na odcinku Gliwice-Rudy. W tym samym czasie połączono stację Nieborowice z Cegielnią "Wilcza" torem o długości 3,7 km. We fragmencie zezwolenia z dnia 25 kwietnia 1900 roku udzielonemu przez Prezydenta Rządowego Opola czytamy:
"Udziela się zezwolenia przy poniższych warunkach na budowę i eksploatację kolejki o charakterze linii bocznej o szerokości 0,785 m z Gliwic przez Rudy do Raciborza dla przewozu osób i towarów za pomocą trakcji parowej dla firmy Oberschleise Dampfstraßenbahn G.m.b.H. Berlin, którą zarejestrowano 21 marca 1894 roku w rejestrze handlowym Królewskiego Sądu Okręgowego I w Berlinie na podstawie ustawy o kolejkach i prywatnych połączeniach kolejowych z 28 lipca 1892 roku, w porozumieniu z Królewską Dyrekcją Kolejową w Katowicach oraz z zachowaniem praw osób trzecich.
§1Zezwolenia udziela się na okres 99 lat."
Z końcem 1900 roku Górnośląskie Tramwaje Parowe otrzymały prawo wywłaszczania gruntów pod budowę kolei od Rud w stronę Raciborza. Następnie do użytku oddany został krótki odcinek Rudy-Paproć (w lutym 1901). W kwietniu 1902 przedłużono linię do Markowic, po drodze budując stacje Szymocice, Nędza oraz Babice. W końcu 17 maja 1903 linia dotarła do ostatniej na linii stacji Ratibor Plania (Racibórz Płonia).
Okres Międzywojenny
Zakupiono 2 wersje parowozów na linie Gliwice Trynek-Racibórz Płonia:
-w 1919 roku zakupiono parowóz firmy Borsig Tx6 (układ osi D)
-w 1925 roku zakupiono 2 sztuki parowozów T40 firmy AEG, najsilniejsze parowozy w historii GKW
Po 1945 - w strukturach GKW (za czasów PKP)
Po wojnie cała linia znalazła się w granicach Polski. W 1945 roku po wkroczeniu oddziałów radzieckich rozebrano odcinek torów od Lukasyny do stacji Paproć. Linia siłami kolejarzy i z pomocą żołnierzy WP została odbudowana i przywrócono jej przejezdność. Kursowanie pociągów odbywało się już tylko do stacji Racibórz Markowice, gdyż stacja Ratibor Plania (Racibórz Płonie) została zamknięta 25 maja 1939 roku z powodu powodzi, która przerwała pobliskie wały. Nie została już ponownie uruchomiona, gdyż w 1940 roku do toru łączącego Płonię z Lukasyną dotarła budowa kanału Ulga i nie zdecydowano się na budowę mostu kolejowego dla wąskotorówki, kładąc jednocześnie kres tej linii. W w 1960 roku wyeksploatowano ostatni wagon motorowy na sieci GKW, a 6 lat później zawieszono ruch pasażerski do Markowic. PKP chcąć unowocześnić wąskie tory w Polsce zaczęło sprowadzać lokomotywy Lxd2 firmy FAUR w Bukareszcie. Pierwszą lokomotywownią w Polsce, która otrzymała te lokomotywy była lok. Rudy (1967r.). W 1989 roku przeprowadzono ostatnią większą inwestycje na lini, a mianowicie wybudowano przystanek Gliwice Śródmieście. Zaledwie niecałe 2 lata później zawieszono ruch do tego przystanku (1991.11.04). Zawieszenie kursów pasażerskich na lini nastąpiło na przełomie 1991/92 roku a pociągów towarowych nastąpiło przez rozwiązanie umowy bocznicowej z kopalnią Gliwice 31 grudnia 1993 roku.
Pod władaniem stowarzyszeń
1993-1999 – okres "rządów" Tadeusza Popiela na stacji Rudy przekazanej w opiekę Towarzystwu Miłośników Górnośląskiej Kolei Wąskotorowej. Niestety, Towarzystwo nie wykorzystało możliwości przywrócenia ruchu pasażerskiego na całkowicie przejezdnej (do 1995 roku) linii. Pan Popiel jako prezes Towarzystwa" zasłynął" z wrogości okazywanej miłośnikom kolei chcącym wejść na teren stacji oraz całkowitej ignorancji opinii środowiska polskich hobbystów kolejnictwa i konserwatora zabytków. Zrealizował swój pomysł z serii "Idee fixe": w 1998 wybudowano parowóz Pw53 kosztem zniszczenia 2 unikatowych parowozów: ostatniego czynnego Tw53, wypożyczonego Towarzystwu (pojazd jest własnością Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu) i Px48 darowanego Towarzystwu przez PKP. Drugi z parowozów (bez tendra wykorzystanego w parowozie Pw53), po dewastacji, zostaje nielegalnie sprzedany angielskiemu miłośnikowi.
1999.12 – Pod naciskiem opinii publicznej Tadeusz Popiel rezygnuje z prezesury Towarzystwa ustępując miejsca Januszowi Gieruckiemu, etnografowi i muzealnikowi. Katowickie Stowarzyszenie Milośników Kolei przejmuje w opiekę stację Rudy wraz z całą infrastrukturą. Rodzi się koncepcja stopniowego odbudowywania rozkradzionego i zniszczonego szlaku GKW Gliwice-Rudy-Markowice. Wykonywane były remonty lokomotyw oraz naprawy szlaku oraz jego odkrzaczanie.
Niestety Pan Gierucki skasował wiele unikatowych eksponatów na zawsze pozbawiając kolejkę unikalnych, wyjątkowych zbiorów. Rozebrał również linię teletechniczną biegnącej wzdłuż szlaku.
Przejęcie Stacji Przez UM Kuźnia Raciborska
2009.01 - przejęcie obiektu przez gminę Kuźnia Raciborska. Nastały nowe, lepsze czasy po zawiłym zarządzaniu przez stowarzyszenia. Naczelnikiem stacji Rudy zostaje Pan Jarosław Łuszcz. Nowy naczelnik czyni dużo starań o pozyskanie taboru i sprowadzenie go na stację. Wykonano dużo remontów, przywrócono dużo lokomotyw do ruchu, między innymi perłę stacji czyli parowóz Las49-3343
Niezrealizowane projekty
Plany przedłużenia linii do centrum Raciborza nie doszły do skutku, podobnie jak plany połączenia Rud z Kopalnią "Emma" (obecnie Marcel") przez Rybnik czy też pochodzącego z 1901 roku projektu budowy linii z Nieborowic do Czerwionki w której to znajduje się Kopalnia Dębieńsko. Jako fragment sieci tramwajowej, także kolej do Rud miała planowo zostać zelektryfikowana jednak pomysł ten nigdy nie doczekał się realizacji.
Bocznice
Linia stanowiła trzon transportu towarowego w regionie, z tego powodu posiadała kilka bocznic do różnych zakładów przemysłowych. Wykaz bocznic przedstawia poniższa tabela
L.p. | Nazwa bocznicy | Data otwarcia | Data zamknięcia |
---|---|---|---|
1 | Cegielnia "Wilcza" | 25 marca 1899 | 1926 |
2 | Górnośląskie Koleje Wąskotorowe | 2 czerwca 1905 | 1996 |
3 | Kopalnia Węgla Kamiennego "Gliwice" | 1905 | 31 grudnia 1993 |
4 | Młyn parowy, późniejsza garbarnia | 1923 | 1945 |
5 | stacja normalnotorowa Markowice | 1 lutego 1905 | 1945 |
6 | Tartak "Lukasine" | 1930 | |
7 | Tartak "Paproć" | 1945 | |
8 | Zakład Kruszyw Januszowice, Żwirownia "Babice" | 7 listopada 1977 | 30 września 1981 |
9 | Zakłady Chemiczne "Ceres" S.A. | 1 lutego 1905 | 1945 |
10 | Zakłady Elektrod Węglowych "1 Maja" (dawniej Siemens) | 25 maja 1939 | |
11 | Żwirownia "Arndt & Baron" | 1931 | |
12 | Żwirownia "Babice" Gminy Bojków | 1931 | 1937 |
Czynne Stacje na Lini Trynek-Markowice
Stanica - Trzy-torowa stacja kolejowa z budynkiem dworca, jednym peronem jednokrawędziowym
Rudy - Główna stacja oraz zaplecze techniczne na lini, posiada lokomotywownie, budynek dworca, schroniska dla pracowników, magazyny, itp.
Paproć - Dwu-torowa stacja, posiada budynek stacyjny i jeden peron ziemny dwukrawędziowy
Rybnik Stodoły - Dwu-torowa stacja z jednym peronem jednokrawędziowym. Stacja jest zmodernizowana do nowoczesnych standardów.
Zdjęcia
Tabor
Historyczny
W pierwszych latach do przewozów ludzi i towarów użytkowano tramwajowe lokomotywy parowe marki Hohenzoller, wycofane z dopiero co zelektryfikowanej miejskiej sieci tramwajowej, które ze względu na swój "miejski" rodowód nie sprawdziły się do ciągnięcia cięższych składów na dłuższych trasach. Już po 5 latach zaczęto więc wprowadzać do ruchu parowozy typowo "kolejowe" - początkowo marki Borsig (oznaczone serią Txb2) które służyły do lat 60-tych, później potężne Tw9. Po wojnie w ramach programu UNRRA dostarczono z USA maszyny serii Pxu które pracowały aż do zastąpienia ich spalinowozami rumuńskimi, kiedy to zostały w większości przekazane na Kujawskie Koleje Wąskotorowe. Podobnej klasy maszynami były polskie Px48 - trzy lokomotywy tej serii służyły na trasie Gliwice - Rudy w latach sześćdziesiątych jednak niewielka moc tych parowozów spowodowała, że przed końcem dekady zostały przeniesione na inne koleje wąskotorowe PKP.
Obecnie
Zestawienie taboru stacjonującego w Rudach:
Parowozy
Nr fabr. | Typ | Producent | Rok prod. | Nr. Kotła | Prześwit | Oznaczenie | Stan | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Las49-3343 | Las49 | Chrzanów | 1954 | 1655/53 | 785mm | Las49-3343 | Sprawny | |
3996 | Tw53/Pw53 | Chrzanów | 1955/1997/9 | 13969/54 | 785mm | Pw53-02 | Eksponat | Przebudowany z Tw53. Tender od Px48. |
Tw9-8 | Tw9 | AEG | 1924 | 785mm | Tw9-8 | Eksponat | Na stacji znajduje się kocioł służący kiedyś do ogrzewania lokomotywowni a obecnie jest częścią muzeum multimedialnego w hali Wagonowni w Rudach. | |
Borsig Bn2t | Bn2t | Borsig | 1929 | 12050/29 | 785mm | 15 | Eksponat |
Spalinowe pojazdy trakcyjne
Nr fabr. | Typ | Rok prod. | Prześwit | Oznaczenie | Stan | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|---|
Lxd2-08 | Lxd2 | 1981 | 785mm | HP-Lxd2-08 | W trakcie remontu | Lokomotywa sprowadzona z Huty Pokój. Lokomotywa nie posiada górnej lampy oraz posiada malowanie zakładowe. |
Lxd2-354 | Lxd2 | 1967 | 785mm | Lxd2-354 | Odstawiony | |
Lxd2-373 | Lxd2 | 1981 | 785mm | Lxd2-373 | Sprawna | |
Lyd1-150 | Wls150 | 1966 | 785mm | Lyd1-150 | Odstawiony | |
Wls180-15 | Wls180 | 1971 | 785mm | Wls180-15 | Sprawna | |
Wls180-36 | Wls180 | 1972 | 785mm | Wls180-36 | W trakcie remontu | |
2Wls40-1189 | 2WLs40 | 1961 | 785mm | 10 | Odstawiony | Pęknięty blok silnika |
2Wls50-1836 | 2WLs50 | 1970 | 785mm | 2WLs50-1836 | Odstawiony | |
2Wls50-2088 | 2WLs50 | 1970 | 785mm | 2Wls50-2088 | Sprawna | |
Wls75-38 | Wls75 | 1967 | 785mm | Wls75-38 | Sprawna | |
Wls75-66 | Wls75 | 1971 | 785mm | Wls75-66 | Odstawiony | |
Wmd 101 | Wmc | 1959 | 785mm | Wmd 101 | Sprawna | |
Mbxd2-218 | A20D-P | 1986 | 785mm | MBxd2-218 | Sprawna | |
Wls40-372 | WLs40 | 1955 | 600mm | Wls40-372 | Eksponat | |
Wls40-377 | WLs40 | 1955 | 600mm | Wls40-377 | Eksponat |
Elektrowozy
Nr fabr. | Typ | Rok prod. | Prześwit | Nr. Zakładowy | Układ osi | Stan | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|---|---|
Siemens | Siemens elektrowóz | 1896 | 785mm | 1 | Bo' | W Remoncie | Najprawdopodobniej najstarszy czynny elektrowóz na świecie. |
Pojazdy Specjalne
Nr fabr. | Typ | Rok prod. | Prześwit | Oznaczenie | Stan | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|---|
803S-01 | 803S | 1985 | 785mm | 803S-01 | Odstawiony | Pług Odśnieżny, kiedyś miał rozstaw 1000mm, a obecnie stoi na wózkach z węglarek Wddxh. |
Urządzenie Rotacyjne | Lxd2 | 1967 | 785mm | Urządzenie Rotacyjne (Ex. Lxd2-357) | Odstawiony | Przebudowana na rotacyjne urządzenie do oczyszczania toru w roku 1987 z lokomotywy Lxd2-357. |
Wagon Opryskowy | Wagon Opryskowy | 785mm | Wagon Opryskowy | Odstawiony | Wagon służył do rozprowadzania substancji chemicznej do usuwania zieleni z torowiska. W środku znajdował się zbiornik na substancję, z którego pompa zasilana silnikiem dwusuwowym andorii rozprowadzała równomiernie do dysz opryskowych płyn podczas jazdy. Dzięki temu roślinność nie rosła w pobliżu torów. | |
Pług Odśnieżny | Pług Odśnieżny typu Björke | 1963 | 785mm | S 00-00-932-3000-1 | Odstawiony | Wagon przywieziono w 1969 roku do Bytomia i przydzielono do lokomotywowni Rudy |
Wagony pasażerskie
Typ | Zdjęcie | Rok prod. | Prześwit | Oznaczenie | Stan | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|---|
A20D-P | ![]() |
1988 | 785mm | Bxhpi 00-450024-236-7 | Odstawiony | Wagon doczepny FAUR Przekazany gminie Kuźnia Raciborska dn. 29.07.1994[1] |
A20D-P | ![]() |
1988 | 785mm | Bxhpi 00-450024-237-5 | Odstawiony | Wagon doczepny FAUR Przekazany gminie Kuźnia Raciborska dn. 29.07.1994[2] |
A20D-P | ![]() |
1988 | 785mm | Bxhpi 00-450024-238-3 | Sprawny | Wagon doczepny FAUR Przekazany gminie Kuźnia Raciborska dn. 29.07.1994[3] |
BTxh | ![]() |
785mm | BTxh 00-320034-313-9 | Sprawny | Wagon Letni Zbudowane na podstawie wagonów Wddxh | |
BTxhp | ![]() |
785mm | BTxhp 00-320034-314-7 | Sprawny | Wagon Letni Zbudowane na podstawie wagonów Wddxh | |
BTxhp | ![]() |
785mm | BTxhp 00-320034-315-4 | Sprawny | Wagon Letni Zbudowane na podstawie wagonów Wddxh. (sprowadzony z PKW Chorzów) | |
BTxhp | ![]() |
785mm | BTxhp 00-320034-316-2 | Sprawny | Wagon Letni Zbudowane na podstawie wagonów Wddxh. (sprowadzony z PKW Chorzów) | |
BTxh | ![]() |
785mm | BTxh 00-320034-317-0 | Sprawny | Wagon Letni Zbudowane na podstawie wagonów Wddxh | |
BTxh | ![]() |
785mm | BTxh 00-320034-318-9 | Sprawny | Wagon Letni Zbudowane na podstawie wagonów Wddxh | |
BTxh | ![]() |
785mm | BTxh 00-320034-319-6 | Sprawny | Wagon Letni Zbudowane na podstawie wagonów Wddxh | |
BTxhpi | ![]() |
1981 | 785mm | BTxhpi 316-1 | Sprawny | Wagon Kryty "Kibel" Wagon w 2022 roku przeszedł naprawę główną i został przywrócony do ruchu. |
BTxhpi | ![]() |
1983/95 | 785mm | BTxhpi 00-220034-311-5 | Sprawny | Wagon Letni "Bytomka" |
BTxhpi | ![]() |
1983/96 | 785mm | BTxhpi 00-220034-310-7 | Sprawny | Wagon Letni "Bytomka" Karta-wag-4323.jpg |
Kdxh | ![]() |
1899 | 785mm | Kdxh 00-151344-504-7 | W trakcie remontu | Wagon Brankard Wagon przebudowany z technicznego na osobowy za czasów PKP |
1Aw | ![]() |
1955 | 785mm | Bxhpi 00-380034-211-9 | Odstawiony | Wagon Kryty Fabryka Wagonów Świdnica Nr. Fab. :1811 |
BTxhpi | ![]() |
750mm | 03 | Odstawiony | Wagon Kryty "Kibel" -Przebudowa z węglarki Wddxh na wagon BTxhpi do obsługi lini Siemianowice Śl. Wąsk. - Bytom K. Wąsk. - Miasteczko Śl. Wąsk. | |
BTxhpi | ![]() |
750mm | 04 | Odstawiony | Wagon Kryty "Kibel" -Przebudowa z węglarki Wddxh na wagon BTxhpi do obsługi lini Siemianowice Śl. Wąsk. - Bytom K. Wąsk. - Miasteczko Śl. Wąsk. |
Wagony towarowe
Typ | Producent | Rok prod. | Prześwit | Oznaczenie | Stan | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|---|
Wddxh | ZNTK Stargard | 1969 | 785mm | Wddxh 00-17 534 8713-9 | Sprawny | Stary nr. 52819 |
Wddxh | ZNTK Stargard | 1970 | 785mm | Wddxh 00-17 534 8972-1 | Sprawny | Stary nr. 53079 |
Wddxh | ZNTK Stargard | 1980 | 785mm | Wddxh 00-17 534 9586-8 | Sprawny | |
Wddxh | ZNTK Stargard | 1970 | 785mm | Wddxh 00-17 534 8913-5 | Sprawny | Stary nr. 53019 |
Wddxh | ZNTK Stargard | 1969 | 785mm | Wddxh 00-17 534 8769-1 | Sprawny | Stary nr. 52875 |
Wddxh | ZNTK Stargard | 1970 | 785mm | Wddxh 00-17 534 8950-3 | Sprawny | (bł. cyf. sam. (dobry nr:7)) |
Wddxh | ZNTK Stargard | 1966 | 785mm | Wddxh 00-17 534 8390-6 | Sprawny | Stary nr. 52496 |
Wddxh | Zastal Zielona Góra | 1959 | 785mm | Wddxh 00-17 534 7042-6 | Sprawny | |
Wddxh | ZNTK Stargard | 1966 | 785mm | Wddxh 00-17 534 8293-2 | Sprawny | Stary nr. 52398 |
Wh | Konstal Chorzów | 785mm | Wh 00 08 532 5033-0 | Odstawiony | Stary nr. 42275 Koła szprychowe | |
Wh | Konstal Chorzów | 785mm | Wh 00 08 532 5518-0 | Odstawiony | Stary nr. 42252 Koła pełne | |
Wh | Konstal Chorzów | 785mm | Wh 00-08 532 1003-7 | Sprawny | Niskoburtowa, drewniana | |
Wh | Konstal Chorzów | 1912 | 785mm | Wh 00-08 532 1004-8 | Sprawny | Niskoburtowa, drewniana |
Wddxh | 785mm | Wddxh 00-17 534 7058-2 | Odstawiony | Niskoburtowa, drewniana | ||
Wddxh | 785mm | Wddxh 00-17 534 7076-4 | Sprawny | Niskoburtowa, drewniana | ||
Wddxh | Konstal Chorzów | 1954 | 785mm | Wddxh 00-17 534 7024-4 | Sprawny | Niskoburtowa, metalowa |
Wddxh | Zastal Zielona Góra | 1982 (do sprawdzenia) | 785mm | Wddxh | Sprawny | Niskoburtowa, metalowa. Przeszła naprawę główną w 2022r. |
Kddxh | Zastal Zielona Góra | 785mm | Kddxh | Sprawny | Wagon kryty do przewozu płyt cynkowych. | |
Rdxh | Zastal Zielona Góra | 1982 (do sprawdzenia) | 785mm | Rdxh 00-15 734 4603-4 | Sprawny | Wagon cysterna |
Bibliografia
- ↑ Krzysztof Soida: Kolej Gliwice Trynek - Rudy - Racibórz. Łódź: Emi-Press, 1998, s. 79. ISBN 83-904079-2-2.
- ↑ Krzysztof Soida: Kolej Gliwice Trynek - Rudy - Racibórz. Łódź: Emi-Press, 1998, s. 79. ISBN 83-904079-2-2.
- ↑ Krzysztof Soida: Kolej Gliwice Trynek - Rudy - Racibórz. Łódź: Emi-Press, 1998, s. 79. ISBN 83-904079-2-2.